وزارت معادن و نفت رژیم طالبان دوشنبه ۱۶ شهریور (هفتم سپتامبر) قرارداد اکتشاف و استخراج نفت و گاز حوزه کشک‌‌ــ‌تیرپل در غرب افغانستان را با شرکت سعودی «دلتا» امضا کرد. بر اساس اعلام طالبان، این شرکت در مرحله نخست ۲۰۰ میلیون دلار در این حوزه سرمایه‌گذاری خواهد کرد. 

هدایت‌الله بدری، وزیر معادن و پترولیم طالبان، گفت که دوره اکتشاف این حوزه هشت سال و مدت کلی قرارداد ۲۵ سال تعیین شده است.

با توجه به این دوره هشت‌ ساله، امضای قرارداد به معنای آغاز فوری استخراج نفت و گاز نیست و شرکت سعودی ابتدا وجود، میزان و صرفه اقتصادی منابع هیدروکربنی این حوزه را مشخص کند. 

در مراسم امضای این قرارداد در کابل علاوه بر هدایت‌الله بدری، ملا عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی نخست‌‌وزیر طالبان، ، ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی رژیم طالبان، شماری دیگر از مقام‌های ارشد این گروه و همچنین زلمی خلیل‌زاد، نماینده پیشین ایالات متحده در امور افغانستان، حضور داشتند. 

در اطلاعیه وزارت معادن و پترولیم طالبان آمده که شاهر التقی، مدیرعامل شرکت دلتا، این قرارداد را با حکومت طالبان امضا کرده است. شاهر التقی امضای این قرارداد را گامی مهم در راستای گسترش همکاری‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری میان افغانستان و عربستان سعودی توصیف کرد. 

وزارت معادن و پترولیم طالبان اعلام کرد که مساحت حوزه نفت و گاز کشک‌‌ــ‌تیرپل که در بخش‌هایی از استان‌های هرات و بادغیس در غرب افغانستان قرار دارد، حدود ۲۲ هزار کیلومترمربع است. 

زلمی خلیل‌زاد، نماینده پیشین ایالات متحده در امور افغانستان، در یک کنفرانس خبری در کابل گفت که شرکت بین‌المللی دلتا در بخش اکتشاف و استخراج نفت تجربه دارد و حضور این شرکت در افغانستان می‌تواند زمینه جلب سرمایه‌گذاری‌های بیشتر را فراهم کند. 

او افزود: «افغانستان از لحاظ منابع زیرزمینی کشوری غنی است و استفاده درست از این ثروت ملی می‌تواند زمینه پیشرفت و رفاه مردم را فراهم کند.» 

زلمی خلیل‌زاد در حالی در مراسم امضای این قرارداد حضور یافت که هیچ سمت رسمی در دولت کنونی ایالات متحده ندارد. با این حال، در ماه‌های اخیر چندین بار به افغانستان رفته و با مقام‌های ارشد طالبان، از جمله امیرخان متقی، وزیر خارجه این رژیم، دیدار کرده است. 

بخش تیرپل این حوزه در شهرستان کهسان استان هرات و در فاصله حدود ۹۵ کیلومتری مرز ایران قرار دارد. نخستین نشانه‌های وجود نفت در تیرپل در پی مشاهده نشت طبیعی نفت در دهه ۱۹۳۰ شناسایی شد. البته مشاهده این نشانه‌ها به معنای کشف یک میدان نفتی آماده استخراج نبود و حفاری‌های مدرن اکتشافی سال‌ها بعد آغاز شد. 

در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، بررسی‌های زمین‌شناسی، مطالعات لرزه‌نگاری و حفاری‌های اکتشافی در این حوزه انجام شد. در جریان این بررسی‌ها، پنج حلقه چاه اکتشافی عمیق حفر شد، اما این مطالعات به شناسایی یک میدان نفتی دارای ذخایر اثبات‌‌شده و آماده استخراج تجاری منجر نشد. 

بررسی‌های زمین‌شناسی، حوزه تیرپل را منطقه‌ای دارای ظرفیت اکتشاف نفت و گاز معرفی کرده‌اند. با این حال، میزان ذخایر قابل‌استخراج و صرفه اقتصادی بهره‌برداری از آن هنوز مشخص نیست.  

حکومت طالبان پیش از امضای قرارداد کشک‌‌ــ‌تیرپل، یکی از بزرگ‌ترین قراردادهای نفتی خود را با یک شرکت چینی امضا کرده بود. قرارداد ۲۵ ساله اکتشاف و استخراج نفت حوزه آمو‌دریا در سال ۲۰۲۳ با شرکت چینی «افچین» امضا شد. بر اساس آن قرارداد، شرکت چینی تعهد کرد در سال نخست ۱۵۰ میلیون دلار و طی سه سال ۵۴۰ میلیون دلار در حوزه آمو‌دریا سرمایه‌گذاری کند. 

وزارت معادن و نفت طالبان در ژوئن ۲۰۲۵ این قرارداد را فسخ و اعلام کرد که شرکت افچین به دلیل تخطی‌های مکرر، عملی‌ نکردن تعهدات مالی و فنی و پیش‌ نبردن حفاری‌های توافق‌‌شده، مفاد قرارداد را نقض کرده است.

لغو قرارداد آمو‌دریا به نوعی نشان داد که امضای قراردادهای بلندمدت و اعلام رقم‌های سرمایه‌گذاری بزرگ لزوما به اجرای کامل پروژه و افزایش استخراج نفت منجر نمی‌شود. 

در طول پنج سال حاکمیت مجدد طالبان بر افغانستان، این رژیم تلاش کرده است استخراج معادن و منابع زیرزمینی را افزایش دهد تا از این طریق بخشی از هزینه‌های حکومت‌ خود را تامین کند. در دوران حکومت پیشین افغانستان نیز جنگ، حملات طالبان، ناامنی، فساد اداری، ضعف مدیریت و نبود سرمایه‌گذاری کافی مانع گسترش استخراج معادن و منابع نفت و گاز شده بود.